Hoe werkt een gua sha tool en wat is de overeenkomst met een spijkermat?

Je ziet 'm overal voorbijkomen op TikTok en Instagram: de gua sha tool. Mensen die met een gladde steen of tool over hun huid schrapen, gevolgd door die opvallend rode huid. Maar wat gebeurt daar nou eigenlijk, en waarom lijkt een spijkermat ineens ook in dit rijtje thuis te horen? Ik zocht het voor je uit.

Kort samengevat: wat gebeurt er onder je huid?

  • Je huid zit vol kleine bloedvaatjes en zenuwuiteinden.
  • Zodra je daar mechanisch op inwerkt - door te schrapen of door op puntjes te liggen - reageert je lichaam met een piepklein, lokaal ontstekingsreactietje: er komt histamine vrij, waardoor je bloedvaatjes op die plek verwijden.
  • Gevolg: meer bloed naar die plek. Dat voel je als warmte en zie je als roodheid.

Bij gua sha komt de prikkel van wrijving en druk. Bij een spijkermat van statische druk. Andere actie, zelfde reactie van je lichaam.

Beide activeren ook je zenuwstelsel richting ontspanning (parasympathisch) - dat verklaart waarom je je na afloop losser en meer ontspannen voelt.

Wat is een gua sha tool?

Een gua sha tool is een gladde massagesteen waarmee je je gezicht of lichaam masseert. Het schrapen over de huid stimuleert je bloedcirculatie en voert overtollig vocht en afvalstoffen af. Dat helpt tegen wallen, maakt gespannen spieren losser en geeft je huid een frissere, gezondere uitstraling.

Bekijk alles

Hoe werkt een gua sha tool precies?

  • Betere doorbloeding: doordat je met de tool over je huid strijkt, stroomt er meer zuurstofrijk bloed naar de plek waar je schraapt. Dat geeft die bekende, frisse gloed.

  • Lymfedrainage: je lymfestelsel is het natuurlijke afvoersysteem van je lichaam. De tool werkt als een soort "wisser" die afvalstoffen en vastgehouden vocht naar de randen duwt - bij je gezicht zorgt dit voor een minder opgeblazen look.

  • Spierontspanning: de druk van de tool werkt in op het bindweefsel (fascie) vlak onder je huid, dat vaak samen met je spieren strak aanvoelt. Door dat laagje losser te maken én je zenuwstelsel te prikkelen, krijgt je lichaam als het ware het signaal "ontspan maar" - je voelt minder spanning rond bijvoorbeeld je kaken, voorhoofd, schouders of rug, ook al komt de tool niet letterlijk tot in de spiervezel zelf.

  • De rode huid die je ziet: dit heet de "sha". Kleine bloedvaatjes vlak onder je huid gaan open staan, waardoor de huid rood of paars kleurt. Geen irritatie - gewoon zichtbaar bewijs van de verhoogde doorbloeding. Binnen 2-3 dagen is het vanzelf weer weg.

Hoe gebruik je de gua sha tool in 4 stappen?

  1. Reinigen: begin altijd met een schone huid.
  2. Olie aanbrengen: smeer de huid in met een olie of serum, zodat de tool soepel glijdt en je niet aan de huid trekt.
  3. Schrapen: houd de tool schuin, bijna plat tegen de huid, en werk altijd van binnen naar buiten en van onder naar boven.
  4. Afvoeren: eindig je beweging met een zachte strijkbeweging richting je lymfeklieren (bij je gezicht: langs je kaaklijn naar je nek toe), zodat het losgekomen vocht goed wordt afgevoerd.

Welke vormen gua sha tools zijn er

De twee populairste vormen voor gua sha tools zijn de hartvorm en de full-body tool.

  • Hartvorm: de klassieke gezichtstool. De ronde bovenkant en punt onderin maken het makkelijk om langs je jukbeenderen en kaaklijn te schrapen.
  • Full-body tool (resin, halvemaanvorm): groter en steviger, met een gladde rand voor zachte strijkbewegingen, een afgeronde kant voor gelijkmatige druk, en een puntige hoek voor gerichte acupressuur. Zo kan je 'm ook op je rug, schouders en benen gebruiken, niet alleen op je gezicht.

Daarnaast kom je nog andere vormen tegen. De hoornvorm werkt met twee zijdes - de ene kant glijdt, de andere kant geeft meer diepte. Een vlakke steen, deze is simpeler van vorm en fijn om mee te beginnen. En dan heb je nog de gua sha roller: een rollend steentje aan een handvat, dat over je huid rolt in plaats van schraapt - een iets andere, zachtere massagebeweging.

Wist je dat een spijkermat vrijwel hetzelfde doet?

Andere vorm, ander gevoel, maar het principe komt sterk overeen. Een spijkermat bestaat uit honderden kleine, punten die druk zetten op je huid zodra je erop gaat liggen. Dat gebeurt er dan:

  • Betere doorbloeding: de druk van al die puntjes zorgt lokaal voor meer bloedtoevoer naar je huid, net als bij gua sha - alleen dan over je hele rug in plaats van één gerichte lijn.
  • Endorfine-afgifte: je lichaam reageert op die vele kleine prikkelpunten met het aanmaken van endorfine, je eigen pijnstillende en rustgevende stofje. Dat verklaart waarom liggen op een spijkermat na de eerste ongemakkelijke minuut vaak juist heerlijk aanvoelt.
  • Spierontspanning via je zenuwstelsel: de aanhoudende puntdruk activeert je parasympathische zenuwstelsel - het systeem dat je lichaam in de "rust-stand" zet. Daardoor voelen je spieren, met name rond schouders en onderrug, merkbaar losser aan na een sessie.
  • Rode of tintelende huid: net als bij gua sha kleurt de huid op de drukpunten rood door de verhoogde doorbloeding. Dit trekt na een tijdje vanzelf weg.

Het verschil met gua sha zit in de aanpak. Gua sha is actief en gericht op één specifieke plek. Een spijkermat is passief en werkt over een veel groter oppervlak, meestal ook langer (10-20 minuten). Daardoor voelt de ontspanning bij een spijkermat vaak nóg dieper.

Welke spijkermat past bij jou?

Vuistregel: hoe minder drukpunten, hoe dieper de werking. Je lichaamsgewicht verdeelt zich namelijk over alle punten van de mat. Weinig punten betekent dat elk punt meer gewicht draagt, dus een stevigere prikkel. Veel fijne punten verdelen dat gewicht juist uit, waardoor het zachter aanvoelt.

  • Veel, fijne punten: zachter, fijn om aan te wennen
  • Weinig, grovere punten: stevigere, diepere prikkel - voor wie al ervaring heeft
Gua Sha toolsSpijkermatten

Kanttekening: zowel gua sha als een spijkermat werken vooral op je huid, het bindweefsel (fascie) direct daaronder en je zenuwstelsel - niet op je diepe spiervezels zelf. Voor hardnekkige spierknopen werkt een foamroller of een massage dieper door.